مقام معظم رهبری : هدف ما رسیدن به نظریه اسلامی ناب و خالص در باب عدالت است
ساعت ۸:۱٠ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢۸ اردیبهشت ۱۳٩٠  

مقام معظم رهبری در دومین نشست اندیشه های راهبردی در جمهوری اسلامی، با «موضوع عدالت» ، با تأکید بر ضرورت تلاش جدی و تضارب آرای اندیشمندان و متفکران برای دستیابی به نظریه اسلامی ناب در باب عدالت، کارهای انجام شده برای تحقق عدالت اجتماعی را در سه دهه اخیر خوب ارزیابی کردند؛ اما افزودند: وضع کنونی، مطلقاً راضی کننده نیست، چرا که نظام اسلامی به دنبال اجرای بیشترین عدالت و تحقق کامل عدالت به مفهوم یک ارزش مطلق و همگانی است.
ایشان، مطالب مطرح در این هم اندیشی را پرمغز و مفید دانستند و خاطرنشان کردند: نشست امروز، تنها یک آغاز بود و امیدواریم مبحث عدالت با بهره از ظرفیت گسترده صاحبنظران سراسر کشور، به گفتمانی نخبگانی تبدیل شود و با استمرار و پیگیری شایسته، به سرانجامی مبارک برسد.
ایشان، عدالت را دغدغه همیشگی بشر دانستند و با اشاره به ورود متفکران و اندیشمندان تاریخ بشر به این مقوله خاطرنشان کردند: بررسی دقیق نشان می دهد که با وجود نظریه پردازی های گوناگون اندیشمندان در مبحث عدالت، نقش ادیان الهی در این مقوله، بی نظیر و استثنایی بوده است.

شهدا

رهبر انقلاب اسلامی، با استناد به قرآن مجید، عدالت را هدف اصلی ادیان برشمردند و افزودند: عدالت، هدف نظام سازی اجتماعی ادیان و حرکت بشر در چهارچوب دین بوده است و این اهتمام جدی به عدالت، در هیچ مکتب بشری یافت نمی شود.
حضرت آیت الله خامنه ای در تبیین بیشتر تفاوت عدالت در «نگاه ادیان و مکاتب بشری» خاطرنشان کردند: انبیا افزون بر تبیین عدالت، برای تحقق آن، عملاً با طاغوت ها و ستمگران وارد پیکار می شدند و در معارضه ظالم و مظلوم، همیشه در جبهه مظلومان بوده اند؛ اما نظریه پردازان تنها در حد حرف و کلام به «عدالت» پرداخته اند.
ایشان، اعتقاد همه ادیان الهی به منتهی شدن تاریخ بشر به دوران مبتنی بر عدل را سومین تفاوت «عدالت» در ادیان الهی و مکاتب بشری دانستند و افزودند: ادیان الهی در نگاه به مبدأ خلقت هستی و بشر ـ در مسیر حرکت تاریخی ملت ها و در تبیین پایان این مسیر یعنی معاد، همواره بر عنصر عدالت تأکید کرده اند که این مسأله ای استثنایی و بی نظیر است.
حضرت آیت الله خامنه ای افزودند: بنا بر همین نگاه دینی بود که «عدالت» در انقلاب اسلامی نیز از همان آغاز، جایگاهی بی نظیر یافت و در شعارهای ملت، قانون اساسی، سخنان و دیدگاه های امام خمینی (رض) و دوران های گوناگون حیات سی و دو ساله جمهوری اسلامی، به عنوان یک ارزش مطلق مورد تأکید قرار گرفت.
رهبر انقلاب اسلامی، عدالت را سرلوحه دغدغه های همیشگی نظام اسلامی دانستند و با اشاره به کارهای فراوان و گسترده ای که پس از انقلاب برای تحقق عدالت اجتماعی انجام شده، افزودند: این کارهای خوب، راضی کننده نیست، چرا که ما بر پایه نگاه اسلامی، تحقق کامل عدالت و محو هر گونه ظلم را هدف قرار داده ایم که برای پر کردن فاصله وسیع وضع موجود و تحقق عدالت اجتماعی، باید تلاش مستمر، جدی و همه جانبه انجام داد.
حضرت آیت الله خامنه ای، با اشاره به توجه امروز نظام اسلامی برای دستیابی به نظریه  اسلامی ناب در مقوله عدالت افزودند: تا امروز نیز شناخت و تعاریف اجمالی از عدالت بوده، اما باید تلاش کنیم عدالت به گفتمانی زنده و همیشه حاضر در صحنه های کشور تبدیل شود و در میان نخبگان، مسئولان، مردم و به ویژه نسل جوان همواره به عنوان یک مسأله اصلی مطرح باشد.
ایشان در تبیین بیشتر اهداف برگزاری نشست اندیشه های راهبردی درباره عدالت افزودند: برای کاهش فاصله کنونی تا تحقق حداکثری عدالت، باید به روش ها و راهکارهای جدید و مؤثر دست پیدا کنیم که این مسأله نیز به هم اندیشی متفکران نیاز دارد.
رهبر انقلاب اسلامی دوران آزمون و خطا را در مقوله عدالت، دورانی گذشته دانستند و تأکید کردند: در سه دهه اخیر در موارد زیادی، در باب عدالت بصورت آزمون و خطا عمل کرده ایم اما از این پس باید، بر پایه تعاریف و روش های متقن حرکت کنیم.
رهبر انقلاب اسلامی، حرکت کشور در مسیر پیشرفت های سریع و جهشی را یکی دیگر از عوامل ضرورت توجه بیشتر به مقوله عدالت برشمردند و افزودند: ادامه این حرکت پرشتاب، نیازمند تصمیم گیری های بزرگ است و اگر در این تصمیم گیری ها از عنصر عدالت و «ارتباط عدالت و پیشرفت» غفلت شود، خسارات فراوانی به بار خواهد آمد.
ایشان در ادامه سخنانشان با تمرکز بر مبحث نظری عدالت، افزودند: هدف ما رسیدن به نظریه اسلامی ناب و خالص در باب عدالت است که برای دستیابی به این هدف بسیار مهم، باید با نگاه متجددانه و نوآورانه، به منابع اسلامی رجوع کنیم و با بهره از متدها و فنون خاص این کار، نظریه اسلامی خالص را در مقوله عدالت استخراج کنیم.
ایشان در همین زمینه تأکید کردند: در دستیابی به نظریه اسلامی عدالت باید از التقاط و هرگونه مونتاژ نظریه های دیگر به شدت پرهیز کرد و با مراجعه به منابع اصیل اسلامی، این نظریه را استخراج نمود.
حضرت آیت الله خامنه ای، تعریف عدالت را در هر مکتب مبتنی بر پایه های هستی شناسی آن مکتب دانستند و افزودند: به همین علت، نباید در شناخت نظریه اسلامی عدالت، از مکاتب دیگر بهره برد.
حضرت آیت الله خامنه ای، با اشاره به تفاوت عمیق نگاه اسلام و مکاتب بشری به عدالت افزودند: عدالت در اسلام، ناشی از حق است و عدالت ورزی یک وظیفه الهی به شمار می رود، در حالی که در مکاتب بشری، این نگاه وجود ندارد.
رهبر انقلاب اسلامی، تعدد و تضارب آرا را نیازی واقعی در روند دستیابی به نظریه اسلامی ناب در باب عدالت دانستند و افزودند: نباید کسی بپندارد که در این مقوله، با نوعی پیش داوری می خواهیم به برداشتی که در ذهنمان است برسیم، بلکه باید تلاش کنیم در پرتو تضارب آرا و نشاط علمی، به آنچه حق و درست است، دست یابیم.
حضرت آیت الله خامنه ای تأکید کردند: حتی پس از دستیابی به نظریه اسلامی خالص در باب عدالت، تضارب آرا در این زمینه باید همواره ادامه داشته باشد.
ایشان افزودند: در این مقطع، در واقع باید تلاش کرد به یک جمع بندی قوی، متقن، مستدل و منسجم در باب عدالت دست یافت تا برنامه های درازمدت با اتکای به آنها تدوین شود.
رهبر انقلاب اسلامی افزودند: پس از این جمع بندی نیز باید پژوهش های جدیدی به ویژه در مباحث کاربردی و روش های اجرای نظریه صورت گیرد که در این زمینه می توانیم از تجربیات مفید دیگران نیز استفاده کنیم.
حضرت آیت الله خامنه ای، ایجاد رشته عدالت پژوهی در حوزه و دانشگاه را، نوعی سرمایه گذاری مفید برای ایجاد و تقویت گفتمان عدالت و تربیت نیروهای توانمند دانستند و افزودند: یکی دیگر از کارهای مهم نظری، یافتن شاخص برای اندازه گیری میزان تحقق عدالت اجتماعی است.
ایشان خاطرنشان کردند: برخی شاخص های مطرح در نظریه های غربی در شرایط خاص قابل استفاده است؛ اما بسیاری از آنها ناقص و یا کلاً نادرست است؛ بنابراین، باید شاخص هایی مستقل برای تحقق عدالت از دیدگاه اسلام تعریف شود.
رهبر انقلاب اسلامی، توجه مجلس و شورای نگهبان را به مقوله عدالت در هر نوع قانون گذاری، از کارهای ضروری برشمردند و افزودند: در عرصه عمل باید برای اجرای عدالت اجتماعی کارهای فراوان انجام شود.
حضرت آیت الله خامنه ای در پایان سخنانشان، اعتقاد به مبدأ و معاد را در مسأله عدالت، دارای نقشی اساسی خواندند و افزودند: اعتقاد به معاد، و باور داشتن تجسم اعمال در قیامت، موجب نیرو و نشاط عدالت خواهانه می شود و در واقع، نمی توان در جامعه ای که اعتقاد به مبدأ و معاد نیست، عدالت حقیقی را مستقر کرد.
ایشان، تلاش هر فرد برای اجرای عدالت درباره خود را نکته مهم دیگری در مقوله عدالت خواندند و افزودند: نگاه عادلانه هر فرد به خود، موجب دوری از گناه و ایجاد حالت خضوع و خشوع در برابر پروردگار می شود و این مسأله به ایجاد عدالت اجتماعی نیز کمک می کند.